/c: Ba ?n - Qu?ng Tr?ch - t?nh Qu?ng Bnh. Tel: 052.3514658 Email: contact@thpt-so1quangtrach-quangbinh.edu.vn
Trang chủ Giới thiệu Tin tức Diễn đàn Ý kiến

Trang chủ >> Sinh


Phương pháp xác định số kiểu gen tối đa trong quần thể
13-11-2012

Sau khi học xong tiết 22 chương trình nâng cao (Trạng thái cân bằng của quần thể giao phối), nhiều học sinh tỏ ra lúng túng khi xác định số kiểu gen trong quần thể giao phối. Lí do là SGK viết ngắn gọn, chỉ đưa ra công thức tổng quát, còn giáo viên và học sinh thì trong vòng 45 phút mà có rất nhiều nội dung cần giải quyết nên cũng không thể xét chi tiết được từng trường hợp. Hy vọng bài viết sau đây sẽ giúp các em gỡ rối một phần nào đó.

 

PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH SỐ KIỂU GEN TỐI ĐA TRONG QUẦN THỂ

 Xác định tổng số kiểu gen (KG), số kiểu gen đồng hợp ( KGĐH), kiểu gen dị hợp(KGDH) trong trường hợp nhiều cặp gen phân ly độc lập, mỗi gen có 2 hoặc nhiều alen.

            I. Mỗi gen nằm trên một cặp NST

* Trường hợp 1: Gen nằm trên NST thường

a) Đối với 1 gen:

- Số alen của mỗi gen có thể lớn hơn hoặc bằng 2 nhưng trong KG luôn có mặt 2 trong số các alen đó.

- Nếu gọi số alen của gen là r thì :   

  + Số KGĐH luôn bằng số alen = r + Số KGDH = Cr2 = r(r-1)/2

ð      Số KG tối đa trong quần thể = số KGĐH + số KGDH =r +  r(r-1)/2 = r(r+1)/2

b) Đối với nhiều gen:

Do các gen phân ly độc lập nên vận dụng: xác suất của 2 sự kiện độc lập P(AB) = PA . PB

* Trường hợp 2: Gen nằm trên NST giới tính

a) Gen nằm trên NST giới tính X (không có alen tương ứng trên Y)

- Giới XX : Vì cặp NST tương đồng nên giống như trên NST thường

Số KG = r(r+1)/2

- Giới XY: Vì alen chỉ có trên X không có trên Y => Số KG = r

Vậy  tổng số KG tối đa trong quần thể = r(r+1)/2 + r

b) Gen nằm trên NST giới tính Y (không có alen tương ứng trên X)

- Số KG tối đa trong quần thể =  r

II. Nếu 2 gen cùng nằm trên một cặp NST

            Số alen của 2 gen = tích các alen của từng gen (= r)

 

 VÍ DỤ 1: người gen a: quy định mù màu; A: bình thường. Các gen này nằm trên NST X không có alen trên NST Y. Gen quy định nhóm máu nằm trên NST thường có 3 alen IA, IB, IO.

Số KG tối đa có thể có ở người về các gen này là:

A. 27               B. 30                C. 9                  D. 18

- Gen nằm trên NST X không có alen trên NST Y: giới XX có 2(2+1)/2=3 KG

                                                                                    Giới XY có 2 KG

ð      số KG của gen này = 3+2 =5

-          Gen quy định nhóm máu có 3(3+1)/2=6KG

Vậy tổng số KG tối đa có thể có ở người về các gen này là: 5*6=30

VÍ DỤ 2: Gen I,II và III có số alen lần lượt là 2,3 và 4. Gen I và II cùng nằm trên một cặp NST thường, gen III nằm trên 1 cặp NST thường khác. Tính số KG tối đa có thể có trong quần thể .

A. 156             B. 210              C. 184              D. 242

- Số KG của gen I và II là:  r = 2.3=6=> Số KG = 6(6+1)/2=21

- Số KG của gen III là : 4(4+1)/2= 10

=> Số KG tối đa có thể có trong quần thể là: 21*10=210

VÍ DỤ 3: Gen I,II và III có số alen lần lượt là 3,4 và 5. Các gen cùng nằm trên  NST thường và không cùng nhóm gen liên kết. Số KGĐH và số KGDH về tất cả các gen lần lượt là:

A. 60 và 90                  B. 60 và 180                C. 120 và 180              D. 30 và 60

- Gen I có 3 KGĐH, 3 KGDH

- Gen II có 4 KGĐH, 6 KGDH

- Gen III có 5 KGĐH, 10 KGDH

=> Số KGĐH về tất cả các gen = 3.4.5 = 60

     Số KGDH về tất cả các gen = 3.6.10 = 180

VÍ DỤ 4 ( Đề thi ĐH 2012): Trong quần thể của một loài động vật lưỡng bội, xét một lôcut có 3 alen nằm trên vùng tương đồng của NST giới tính X và Y. Biết rằng không xảy ra đột biến, theo lí thuyết, số loại kiểu gen tối đa về lôcut trên trong quần thể là

A. 9                 B. 15                C. 12                D. 6

 -          Giới XY có số KG : 3(3+1)/2= 6

-          Giới XY có số KG : 3. 3 = 9

ð      Số loại kiểu gen tối đa về lôcut trên trong quần thể là: 6 + 9 =15

 

 

Chúc các em học giỏi .

                                               GV: Trần Thị Bích Hồng

Xem bài khác
  • Phương pháp giải một số dạng bài tập di truyền ...        (25-05-2012)
  • sử dụng phiếu học tập để dạy sinh hoc 10        (06-05-2012)
  • Quá trình amôn hóa một số chất hữu cơ thường gặp        (04-11-2011)
  • ĐẠT ĐIỂM CAO MÔN SINH HỌC KHÔNG KHÓ        (18-04-2011)
  • Các bài mới đăng
  • Chuyên đề tích hợp: Tiêu hóa với vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm và sức khỏe con người        (25-12-2014)
  • Vận dụng kiến thức tổ hợp để giải nhanh một số dạng bài tập trong di truyền học        (26-10-2014)
  • Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý và cải tạo môi trường        (27-04-2014)
  • Một số kiến thức liên quan đến bài Gen, mã di truyền và quá trình nhân đôi ADN        (13-02-2014)
  • Hướng dẫn học sinh làm bài tập chương I SGK 12 - Cơ chế di truyền và biến dị        (25-12-2013)
  • Lồng ghép giáo dục môi trường vào trong tiết học        (14-11-2013)
  • Đổi mới sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học        (31-10-2013)
  • Tích hợp giáo dục sử dụng NLTK&HQ trong môn Sinh học        (12-04-2013)
  • Sử dụng phương pháp ma trận trong ra đề kiểm tra...        (08-01-2013)
  • Nắm chắc khái niệm để học tốt các quy luật di truyền        (04-12-2012)